ഖുർ’ആനും ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമെന്ത്?

Standard

2530491161

ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയെന്നാൽ:

നബി (ﷺ) തന്റെ റബ്ബിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കുന്നത്. അവയെ മുഹദ്ദിഥുകൾ ഹദീഥുകളിൽ തന്നെയാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. എന്തെന്നാൽ അവയും അതെത്തിച്ചു തരുന്ന നബി (ﷺ)-യിലേക്കു തന്നെയാണ് ചേർത്തപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അവ ‘ഇജ്മാഅ’ പ്രകാരം ഖുർ’ആനിൽ നിന്നുള്ളതല്ല. അവയിൽ ഓരോന്നും (ഖുർ’ആനും ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയും) അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് ഈ ഉമ്മത്തിനെത്തിച്ചു കൊടുത്ത് നബി (ﷺ) ആണെന്നിരിക്കിലും.

ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയിൽ വന്നിട്ടുള്ള വാക്കുകളെ കുറിച്ച് ഉലമാക്കൾക്കിടയിൽ വിയോജിപ്പുണ്ട്. അവ അല്ലാഹുവിന്റെ കലാം ആണോ? അതോ അല്ലാഹു തന്റെ റസൂലിന് (ﷺ) “വഹീ”യായി അർത്ഥമെത്തിക്കുകയും എന്നാൽ വാക്കുകൾ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലിന്റെ വാക്കുകളും ആണോ? രണ്ട് അഭിപ്രായങ്ങളാണ് ഇതിലുള്ളത്.

1) ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ വാക്കുകളും അർത്ഥവും അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് തന്നെയുള്ളതാണ്. കാരണം നബി (ﷺ) അവയെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് ചേർത്താണ് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരാളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണി അയാളുടെ വാക്കോടുകൂടി തന്നെയായിരിക്കും അതല്ലാതെ അതെത്തിക്കുന്ന വാഹകന്റെ വാക്കുകൾ ആയിരിക്കുകയില്ല എന്നുള്ളത് അറിയപ്പെടുന്നതാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും നബി (ﷺ) വിശ്വാസ്യതയിലും വിവരണത്തിലും ജനങ്ങളിൽ അഗ്രഗണ്യനെന്നിരിക്കെ.

2) ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ അർത്ഥം അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ളതാണ് എന്നാൽ വാക്കുകൾ നബി (ﷺ)യുടെ വാക്കുകളാണ്. ഇതിന് രണ്ടു വശങ്ങളുണ്ട്:

a) ഹദീഥ് ഖുദ്‌സി വാക്കും അർത്ഥവും അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ളതെന്നു വന്നാൽ അത് ഖുർ’ആനിലും ഉന്നതമായ സനദോടു കൂടിയുള്ളതാകും. എന്തെന്നാൽ അത് നബി (ﷺ) തന്റെ റബ്ബിൽ നിന്നും ഒരു മധ്യസ്ഥനില്ലാതെ ഉദ്ധരിക്കുന്നതാകും. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്  അതാണ്. എന്നാൽ ഖുർ’ആനാകട്ടെ നബി (ﷺ)-ക്കു വന്നിറങ്ങിയത് ജിബ്രീൽ (عليه السلام) വഴിയാണ്. അല്ലാഹു ത’ആല പറഞ്ഞത് പോലെ, “വിശ്വസ്താത്മാവ്‌ (ജിബ്രീൽ) അതും കൊണ്ട്‌ ഇറങ്ങിയിരിക്കുന്നു, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നീ താക്കീത്‌ നല്കുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിലായിരിക്കുവാൻ വേണ്ടിയത്രെ അത്‌, സ്പഷ്ടമായ അറബി ഭാഷയിലാണ്‌ (അത്‌ അവതരിപ്പിച്ചത്‌)” (അൽ-ശു’അറാ:193-195)

b) ഇനി ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ വാക്കുകൾ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് വന്നാൽ അതും ഖുർ’ആനും തമ്മിൽ ഒരു വ്യത്യാസവും ഇല്ലാതാകും. കാരണം ആ അവസ്ഥയിൽ അവയെല്ലാം തന്നെ അല്ലാഹുവിന്റെ കലാമാണ്. കേവലയുക്തി ആവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രകാരം അടിസ്ഥാനപരമായി അവ ഒത്തുവരുമ്പോൾ രണ്ടിനും സമമായ വിധിയാകും. എന്നാൽ ഖുർ’ആനും ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയും തമ്മിൽ വളരെയേറെ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്നത് അറിയപ്പെടുന്നതാണ്.

അതിൽ പെട്ടതാണ്:

  • b.1) ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ പാരായണം ഇബാദത് ആവുകയില്ല. അതായത് അതിന്റെ പാരായണം കൊണ്ട് മാത്രം അല്ലാഹുവിനെ ഇബാദത് ചെയ്യുവാൻ ഒരുവന് സാധിക്കുകയില്ല. അതിലെ ഓരോ അക്ഷരത്തിനും പത്തു സദ്‌പ്രവൃത്തികളുടെ പ്രതിഫലവും ലഭിക്കില്ല. എന്നാൽ ഖുർ’ആൻ പാരായണം ചെയ്തു ഇബാദത് ചെയ്യുവാൻ സാധിക്കും. അതിലെ ഓരോ അക്ഷരത്തിനും പത്തു സദ്‌പ്രവൃത്തികളുടെ പ്രതിഫലവും ലഭിക്കും.
  • b.2) അല്ലാഹു ജനങ്ങളെ ഖുർ’ആൻ പോലെയോ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു ആയത് പോലെയോ ഉള്ള ഒന്ന് കൊണ്ട് വരുവാൻ സാധിക്കുമോ എന് വെല്ലു വിളിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയെ സംബന്ധിച്ചു അവരോടു അപ്രകാരം പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
  • b.3) ഖുർ’ആൻ അല്ലാഹുവിന്റെയടുക്കൽ കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. അല്ലാഹു പറഞ്ഞത് പോലെ, “തീര്ച്ചയായും നാമാണ്‌ ആ ഉല്ബോധനം അവതരിപ്പിച്ചത്‌. തീര്ച്ചയായും നാം അതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതുമാണ്‌.” (അൽ-ഹിജ്ർ:9). ഹദീഥ് ഖുദ്‌സി അതിന്നു വിരുദ്ധമാണ്. അതിൽ സഹീഹും ഹസനും ആയവയുണ്ട്. ഇനി അതിലേക്കു ചേർത്ത് പറയുന്നവയിൽ ദ’ഈഫ് ആയവയും കെട്ടിച്ചമക്കപ്പെട്ടവ പോലുമുണ്ട്. ഇനിയവ (യഥാർത്ഥത്തിൽ) അവയിൽപ്പെട്ടതല്ലെങ്കിലും അവയിലേക്ക് ചേർത്ത് പറയപ്പെടുന്നവയാണ്. അതിന്റെ വാക്കുകൾ മുന്തിയും പിന്തിയും കൂടിയും കുറഞ്ഞും വന്നേക്കാം.
  • b.4) ഇനി ഇജ്മാഅ പ്രകാരം അറിയപ്പെട്ട കാര്യമാണ് ഖുർ’ആൻ അതിന്റെ അർത്ഥരൂപത്തിൽ ഓതുന്നത് അനുവദനീയമല്ല എന്നുള്ളത്. എന്നാൽ ഹദീഥ് ഖുദ്‌സി അതിന്റെ അർത്ഥരൂപത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കുക എന്ന വിഷയത്തിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അധികം പണ്ഡിതന്മാരും അത് അനുവദനീയമാണ് എന്ന അഭിപ്രായക്കാരാണ്.
  • b.5) ഇനി ഖുർ’ആൻ നമസ്കാരത്തിൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നത് മതവിധിയുള്ള കാര്യമാണ്. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ അതില്ലാതെ നമസ്കാരം ശരിയാവുകയില്ല. ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് വിരുദ്ധമാണ്.
  • b.6) ഇനി ഖുർ’ആൻ ഏറ്റവും ശരിയായ അഭിപ്രായപ്രകാരം ശുദ്ധിയുള്ളവനൊഴികെ ആരും സ്പർശിക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല. ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് വിരുദ്ധമാണ്.
  • b.7) അതു പോലെ ശരിയായ അഭിപ്രായപ്രകാരം ‘ഗുസ്ൽ’ ചെയ്യുന്നത് വരേയ്ക്കും ജനാബത്തിന്റെ അവസ്ഥയിലുള്ള ഒരാൾക്ക് ഖുർ’ആൻ വായിക്കുവാൻ പാടുള്ളതല്ല. ഇതും ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ കാര്യത്തിൽ വിരുദ്ധമാണ്.
  • b.8) ഇനി ഖുർ’ആൻ കൃത്യമായ “തവാതുർ” പ്രകാരം (സംശയത്തിന് വഴിയില്ലാത്ത വിധം വളരെയേറെ പരമ്പരകളിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട്) സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ നിശ്ചിതമായ ഒരു വസ്തുത എന്ന നിലയ്ക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുന്നതാണ്. അതിൽ പണ്ഡിതരുടെ ഇജ്മാഅ പ്രകാരം സ്ഥിരപ്പെട്ടതിൽ നിന്നും ഒരക്ഷരത്തെപ്പോലും തള്ളി പറയുന്നവൻ തീർച്ചയായും അവിശ്വസിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഒരാൾ ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് സ്ഥിരപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്നവകാശപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അത് കൊണ്ട് മാത്രം  അയാൾ അവിശ്വസിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ അത് നബി (ﷺ)യിൽ നിന്നും സ്ഥിരപ്പെട്ടു എന്നറിഞ്ഞു കൊണ്ടു അത് നിഷേധിക്കുകയാണെങ്കിൽ നബി (ﷺ)യോടുള്ള നിഷേധം മൂലം അവിശ്വസിയായേക്കാം.

ഇനി നബി (ﷺ) ഇത് അല്ലാഹുവിലേക്ക് ചേർത്തി പറഞ്ഞതാണ് എന്ന് പറയുന്നവർക്ക് (ഒന്നാം അഭിപ്രായമുള്ളവർക്കു) എന്റെ മറുപടി ഇതാണ്. അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരാളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ധരണി അയാളുടെ വാക്കോടുകൂടി തന്നെയായിരിക്കും. അതാണ് അടിസ്ഥാനം എന്ന് സമ്മതിച്ചാലും അയാളുടെ വാക്കുകളല്ലാതെ ഉദ്ദേശാർത്ഥം മാത്രവും ആകാം. ഖുർ’ആനിലുള്ളതു പോലെ, അല്ലാഹു ചില കൗലുകൾ അത് പറഞ്ഞവരിലേക്ക് ചേർത്ത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അവ വാക്കുകളാലല്ലാതെ അർത്ഥത്താലാണ് ചേർത്ത് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് എന്ന് നമുക്കറിയാം. നബിമാരുടെ കഥകളിലും മറ്റും വന്നത് പോലെ. അതുപോലെ ഹുദ്ഹുദിന്റെയും ഉറുമ്പുകളുടെയും സംസാരവും. തീർച്ചയായും അവ അതേ വാക്കുകളാലല്ല ഉള്ളത്.

ഇതിനാൽ ഇവ രണ്ടിലേയും (അഭിപ്രായഭിന്നതയിലെ) ശരിയായ വാദം ഏതെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിലെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം അല്ലാഹുവിന്റെ കലാമിനെ സംബന്ധിച്ച് അശ്അരികൾക്കും അഹ്‌ലുസുന്നത്തിനും ഇടയിലുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം പോലെയല്ല. കാരണം അവർ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം അല്ലാഹുവിന്റെ കലാമിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ സംബന്ധിച്ചാണ്. അഹ്‌ലുസുന്ന പറയുന്നു, അല്ലാഹുവിന്റെ കലാം എന്നാൽ ‘ഹർഫോടും ശബ്ദത്തോടും’ കൂടി സംസാരിക്കുന്ന, കേൾക്കാനാകുന്ന വിധം യഥാർഥത്തിലുള്ള കലാമാണ്. എന്നാൽ അശ്അരികൾ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. അവർ പറയുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ കലാം എന്നാൽ സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന അർത്ഥമാണ്. അത് ഹർഫോടും ശബ്ദത്തോടും കൂടിയുള്ളതല്ല. എന്നാൽ അല്ലാഹു ഈ സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന അർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് കടന്നുപോവുന്ന ഒരു ശബ്ദത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇവരുടെ ഈ വാദം ബാത്തിലാണ് എന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. അതാകട്ടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ മുഅ്‌ത്തസിലയുടെ വാദവുമാണ്. കാരണം അവർ പറയുന്നത് ഖുർആൻ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ് എന്നാണ്. എന്നാൽ ഖുർആൻ അല്ലാഹുവിന്റെ കലാമാണ്. പക്ഷെ ഇവർ പറയുന്നു ഖുർആൻ സൃഷ്ടിയാണ്. അത് അല്ലാഹുവിന്റെ കലാമിന്റെ ഒരു ആവിഷ്കാരമാണ്. അങ്ങിനെ അവർ രണ്ടും മുസ്ഹഫിന്റെ രണ്ട് ചട്ടകൾക്കിടയിലുള്ളത് സൃഷ്ടിയാണെന്നതിൽ യോജിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇനി നാം നമ്മുടെ വിഷയത്തിൽ – അതായത് ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയെ കുറിച്ചുള്ള സംസാരത്തിൽ – അതിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് ചെല്ലുന്നത്, അത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവനെ നശിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു നിർമ്മാണത്തിൽ പെട്ട് പോകുമോ എന്ന് ഭയന്ന്, ഒഴിവാക്കുകയാണ് നല്ലത്. ഹദീഥ് ഖുദ്‌സിയെന്നാൽ നബി (ﷺ) തന്റെ റബ്ബിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കുന്നതാണ് എന്നതിന്മേൽ നാം ചുരുക്കുക. അത് മതിയാകുന്നതാണ്. ഇനി അല്ലെങ്കിൽ തന്നെയും അതിലാണ് സൂക്ഷ്മത. അല്ലാഹുവാണ് എല്ലാം അറിയുന്നവൻ.

ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് സാലിഹ് അൽ-ഉസൈമീൻ (رحمه الله)-ന്റെ അൽ-ഖൗലുൽ മുഫീദ് അലാ കിതാബ് അൽ-തൗഹീദ് (54-55) -ഇൽ നിന്ന് 

ജനങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹുവിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിലുള്ള പല നയങ്ങളും മാർഗ്ഗങ്ങളും

Standard

Beautiful landscape

ജനങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹുവിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പല നയങ്ങളും മാർഗ്ഗങ്ങളുമാണുള്ളത്.

അതിൽ ഏറ്റവും അറിവില്ലാത്തവരും, പിഴച്ചവരും, നിഷേധികളുമായവർ അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തെ നിഷേധിക്കുന്നവരാണ്. അവർ ലോകത്തു കുറവാണ്. ഇനിയതിൽത്തന്നെ അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തെ നിഷേധിക്കുന്നവർ മിക്കവാറും അങ്ങിനെ ചെയ്യുന്നത് തൽബീസിനും, അവരെ പിഴപ്പിക്കുവാനും, ധിക്കാരം മൂലവുമാണ്. ഫിർഔൻ “എന്താണ്‌ ഈ ലോകരക്ഷിതാവ്‌ എന്ന്‌ പറയുന്നത്‌?” (അൽ-ശുഅറാ: 23) എന്ന് പറഞ്ഞത് പോലെ. പിന്നെ പറഞ്ഞു “ഞാനല്ലാതെ യാതൊരു ദൈവവും നിങ്ങള്ക്കുള്ളതായി ഞാൻ അറിഞ്ഞിട്ടില്ല.” (അൽ-ഖസസ്: 38) “അങ്ങനെ ഫിർഔൻ തന്റെ ജനങ്ങളെ വിഡ്ഢികളാക്കി. അവർ അവനെ അനുസരിച്ചു.” (അൽ-സുഖ്‌റൂഫ്: 54) ഇതാണ് തൽബീസ്. അറിഞ്ഞു കൊണ്ടു തന്നെ ആ ഖൗമിനെ വഞ്ചിക്കുകയും പിഴപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ടു മുസ (عليه السلام) ഫിർഔൻ-ന്റെയടുത്തു പറഞ്ഞതിനെ കുറിച്ച് അല്ലാഹു പറഞ്ഞു “കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളായിക്കൊണ്ട്‌ ഇവ ഇറക്കിയത്‌ ആകാശങ്ങളുടെയും ഭൂമിയുടെയും രക്ഷിതാവ്‌ തന്നെയാണ്‌ എന്ന്‌ തീര്ച്ചയായും നീ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്‌.” (അൽ-ഇസ്രാഅ:102) അല്ലാഹു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, “അവയെപ്പറ്റി അവരുടെ മനസ്സുകള്ക്ക്‌ ദൃഢമായ ബോധ്യം വന്നിട്ടും അക്രമവും അഹങ്കാരവും മൂലം അവരതിനെ നിഷേധിച്ചുകളഞ്ഞു. അപ്പോള് ആ കുഴപ്പക്കാരുടെ പര്യവസാനം എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന്‌ നോക്കുക.” (അൽ-നംല്: 14) എന്നിട്ടു രിസാലത്തിനെ നിഷേധിച്ചവരെക്കുറിച്ചു അല്ലാഹു പറയുന്നു, “എന്നാല് (യഥാര്ത്ഥത്തിൽ) നിന്നെയല്ല അവർ നിഷേധിച്ചു തള്ളുന്നത്‌, പ്രത്യുത, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളെയാണ്‌ ആ അക്രമികൾ നിഷേധിക്കുന്നത്‌.” (അൽ-അൻആം:33)

മറ്റു ചിലരാകട്ടെ അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരാണെങ്കിലും യുക്തിയും ജന്മവാസനയും മതവിധിയും തെളിയിച്ച നേരായ മാർഗ്ഗത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരല്ല. തത്വചിന്ത അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്. അവർ അവന് “പ്രഥമഹേതു”(first cause) എന്നാണ് പേരു നൽകിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അവർ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ യുക്തിക്കും ജന്മവാസനക്കും റസൂലുമാർ (عليهم السلام) കൊണ്ടുവന്നതിനും വിരുദ്ധമാണ്.

മറ്റു ചിലർ അല്ലാഹുവിന്റെ അസ്തിത്വത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ റുബൂബിയ്യത്തിലും അവന്റെ സിഫാത്തുകളിലും സമഗ്രമായി വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അവരാകട്ടെ അവനോടൊപ്പം മറ്റുപലതിനെയും ആരാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതാണ് ജനങ്ങളിൽ മിക്കവാറുമുള്ളത്. അങ്ങിനെ അവർ അല്ലാഹുവിനു പുറമെ മറ്റുള്ളവയെ ആരാധിക്കുന്നതു വഴി ഇബാദത് സംബന്ധമായ തൗഹീദിൽ (ഉലൂഹിയ്യത്തിൽ) വ്യതിചലിച്ചവരാകുന്നു.

എന്നാൽ നബിമാരും(عليهم السلام) അവരുടെ മാർഗ്ഗം പിൻപറ്റിയവരും ഇത്തരം അബദ്ധപരമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തരാണ്. അതിനാൽ അവർ അല്ലാഹുവിൽ വിശ്വസിക്കുന്നത് സമ്പൂർണ്ണമായൊരു വിശ്വാസത്താലാണ്. അവർ റുബൂബിയ്യത്തിലും ഉലൂഹിയ്യത്തിലും അല്ലാഹുവിന്റെ നാമങ്ങളിലും വിശേഷണങ്ങളിലും അവന്റെ ഏകത നിലനിർത്തുന്നു. ആരാധന അവനു മാത്രമായി ശുദ്ധപ്പെടുത്തുന്നു. അവനുപുറമെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവയിലെല്ലാം അവർ അവിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

(ഷെയ്ഖ് അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഇബ്നു നാസിർ അൽ-ബർറാക്കിന്റെ താ’അലീഖ് ആലൽ ഖവാ’ഇദ് അൽ-മുസ്‌ലാ 14-15)